Door Sander Sellis, hovenier en eigenaar van Tuinrobuust
25 september 2026, bijgewerkt 2 oktober 2026 · 9 minuten lezen
Veel mensen knippen in oktober alles kort en harken de borders kaal. Dat voelt netjes, maar je haalt er ook de beschutting voor insecten en het voedsel voor vogels mee weg. Groei & Bloei raadt daarom aan om de tuin juist niet helemaal winterklaar te maken.
Als hoveniersbedrijf in Kampen zien we elk najaar tuinen die te veel of te weinig aandacht krijgen. In dit artikel lees je wat wél nodig is voordat de vorst komt, en wat je met een gerust hart laat liggen.
Liever laten doen? Wij maken je tuin winterklaar met een winterbeurt: blad ruimen, gazon klaarmaken, borders opruimen en alles afvoeren. In Kampen en de regio.
Plan je winterbeurt| Onderdeel | Wel doen | Beter laten |
|---|---|---|
| Gazon | Blad weghalen, laatste keer maaien op een hoge stand | Blad laten liggen, dan verstikt het gras |
| Borders | Blad als deken tussen de planten laten liggen | Alles kaal harken |
| Vaste planten | Stengels met zaad laten staan tot februari | Alles in oktober terugknippen |
| Bestrating | Blad en mos wegvegen, anders wordt het glad | Met zout of een hogedrukreiniger op natte tegels |
| Potten en kuipplanten | Vorstgevoelige planten binnen of beschut zetten | Terracotta potten nat buiten laten staan |
| Kranen en leidingen | Buitenkraan aftappen en afsluiten | Slangen aangesloten laten |
| Hout | Schutting en tuinmeubels op een droge dag behandelen | Hout nat inpakken in plastic |
Blad verteert over de winter tot humus. Regenwormen trekken het de grond in. Dat is gratis bemesting en verbetert juist op klei de structuur.
Lieveheersbeestjes, wilde bijen en andere nuttige insecten overwinteren in holle stengels en onder bladeren.
Zaaddozen van bijvoorbeeld zonnehoed en kaardenbol zijn in de winter voer voor mezen en vinken.
Siergrassen en uitgebloeide schermen met rijp erop geven de tuin structuur als er verder weinig te zien is.
Op het gazon en de bestrating haal je blad wel weg. Daar verstikt het gras en worden tegels glad en groen.
| Maand | Klussen |
|---|---|
| Oktober | Blad van gazon en paden, laatste maaibeurt, bollen planten, plantseizoen voor bomen en hagen begint |
| November | Kraan aftappen, potten beschermen, bomen en hagen met blote wortel planten |
| December | Rust. Snoei bomen in rust op vorstvrije dagen en maak een plan voor het voorjaar |
Twijfel je of je tuin het redt tot het voorjaar, of wil je het najaarsonderhoud uitbesteden? Kijk bij tuinonderhoud.
Het gazon heeft in de herfst de meeste aandacht nodig. Een gazon dat goed de winter in gaat, is in het voorjaar eerder groen en heeft minder last van mos.
Maak hardhout en vurenhout schoon met water en een zachte borstel en laat het goed drogen. Zet het daarna onder een afdak of in de schuur. Buiten kan ook, onder een hoes die lucht doorlaat, met de meubels iets schuin zodat water wegloopt.
Schoonmaken en droog opbergen. Kijk naar roestplekjes op stalen meubels en behandel die voor de winter, anders worden ze groter.
Kussens gaan naar binnen of in een kussenbox die droog blijft. Vocht en schimmel krijg je er lastig weer uit.
Onder een dicht zeil zonder ventilatie blijft condens hangen. Dan krijg je schimmel en groene aanslag.
Planten in potten hebben het in de winter zwaarder dan planten in de grond, omdat de kluit van alle kanten bevriest. Zet potten bij elkaar tegen een beschutte muur, op potvoetjes zodat water weg kan, en pak grote potten in met jute of noppenfolie. Terracotta dat niet vorstbestendig is, kan barsten: zet die leeg en droog weg.
Kuipplanten zoals olijf, citrus, oleander en bananenplant zijn niet winterhard. Zet ze bij lichte vorst eerst onder een afdak en bij strengere vorst op een koele, lichte en vorstvrije plek, zoals een schuur met een raam of een onverwarmde serre. Geef dan weinig water.
Op de klei en het veen in onze regio staat in de winter vaak water in de tuin. Loop dan niet over het gazon en rijd er niet met de kruiwagen overheen, want klei verdicht snel. Staat er structureel water, dan is de afwatering niet goed. Dat los je op met verval of drainage, zie klein grondverzet.
Deels. Gazon, paden, kranen en vorstgevoelige potplanten verdienen aandacht. Borders en vaste planten kun je beter grotendeels laten staan tot het voorjaar.
In oktober en november, voordat het echt gaat vriezen. Begin met blad van het gazon en het aftappen van de buitenkraan.
Ja, een laag blad tussen de planten beschermt de wortels en voedt de bodem. Haal het alleen weg als het een dikke, natte laag op laagblijvende planten vormt.
Meestal eind oktober of begin november, als het gras niet meer groeit. Maai dan op een wat hogere stand.
Dat hoeft niet. Laat stengels en zaaddozen staan voor insecten en vogels en knip ze in februari of maart terug.
Zet ze tegen de gevel, op potvoetjes zodat water weg kan, en wikkel de pot in jute of noppenfolie. Echt vorstgevoelige planten zet je in een vorstvrije schuur of garage.
Ja. Sluit de binnenkraan af en laat de buitenkraan leeglopen. Een bevroren leiding kan scheuren.
Bomen, hagen en heesters met blote wortel plant je van november tot maart, zolang het niet vriest en de grond niet te nat is.
Maak ze schoon, laat ze goed drogen en zet ze onder een afdak of in de schuur. Buiten kan onder een ademende hoes. Kussens gaan naar binnen.
Span in oktober een bladnet, knip waterplanten terug en zet bij vissen een wak of ijsvrijhouder in het water. Sla nooit ijs kapot.
Hark het blad eraf, maai voor het laatst in oktober of begin november op ongeveer vijf centimeter en strooi in september een najaarsmest met veel kalium.
Geen tijd of zin om zelf blad te ruimen en de borders klaar te maken voor de winter? Dat doen we voor je met een winterbeurt in Kampen, los of als onderdeel van je vaste tuinonderhoud. Het gazon nemen we mee bij gazononderhoud in Kampen, en bomen en grote struiken snoeien we in de winter bij bomen snoeien en kappen in Kampen.
Sander Sellis is sinds 2021 eigenaar van Tuinrobuust in Kampen. Hij heeft meer dan 15 jaar ervaring in het vak en een achtergrond in de plantenteelt. Lees meer over Sander.
Voor dit artikel gebruikten we onze eigen praktijkervaring en deze bronnen.
Lees ook wanneer je een haag snoeit en bekijk de tuinkalender per maand.
Plan een winterbeurt of bel Sander. Eerst een opname in de tuin, dan pas een prijs.
06 36 48 66 75Plan je winterbeurt